İş Sağlığı ve Güvenliği Mezunu Nerelerde Çalışır?
Adres: https://cvanaliz.com/blog/is-sagligi-ve-guvenligi-mezunu-nerelerde-calisir
Yazar: CVANALIZ Editör Ekibi
Yayın: 2026-07-16T12:01:13.046Z
Güncelleme: 2026-09-21T22:11:53.712Z

İş sağlığı ve güvenliği diploması tek başına uzmanlık belgesi değildir. 6331 sayılı Kanun ve yönetmeliği, hangi belge sınıfının hangi tehlike sınıfında çalışabileceğini yazar.

İş sağlığı ve güvenliği diploması tek başına iş güvenliği uzmanı yapmaz. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uzmanlığı diplomaya değil Bakanlıkça verilen belgeye bağlar, belge de sınıflıdır [1]. Hangi sınıfın hangi işyerinde çalışabileceği mevzuatta yazılı olduğu için, "nerede çalışırım" sorusunun yanıtı önce elinizdeki belge sınıfına bakar.

Diploma sizi teknik eleman yapar, uzman belgesi ayrı bir aşamadır

Kanunun 3. maddesi iş güvenliği uzmanını şöyle tanımlar: iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olan, mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunu ya da teknik eleman olan kişi. Aynı maddenin devamında teknik eleman ayrıca tanımlanır: teknik öğretmen, fizikçi, kimyager ve biyolog unvanına sahip olanlar ile üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği programı mezunları [1]. İki tanım birlikte okunduğunda tablo netleşir. İSG programından mezun olmak sizi kanunun saydığı aday havuzunun içine alır, ama uzman yapmaz; arada Bakanlıkça verilen belge durur.

Belgeyi düzenleyen metin İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik'tir; 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı [2]. Yönetmeliğin 7. maddesi tek cümleyle şartı koyar: işverence iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilecekler geçerli belgeye sahip olmak zorundadır. Yönetmeliğin tanımlar maddesi teknik eleman tarifini kanundan biraz daha açık yazar ve üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği lisans veya ön lisans programı mezunlarını birlikte sayar. Yani ön lisans mezunu da teknik eleman sayılır, fakat belge yolu ikisi için aynı değildir.

Belge sınıfı hangi işyerinin kapısını açar

Kanunun 8. maddesinin beşinci fıkrası eşleşmeyi kurar: çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta en az (C) sınıfı belgeye sahip olma şartı aranır. Yönetmeliğin 7. maddesi aynı kuralı adayın tarafından yazar: (C) belgesi az tehlikeli sınıfta, (B) belgesi az tehlikeli ve tehlikeli sınıflarda, (A) belgesi bütün tehlike sınıflarında çalışma hakkı verir. Bir işyerinin hangi sınıfa girdiği tahmine bırakılmaz; kanunun 9. maddesi tehlike sınıfının Bakanlık tebliğiyle tespit edileceğini söyler ve tespitte o işyerinde yapılan asıl iş dikkate alınır. Liste, İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği'nin ekindedir [3]. Tebliğin 2. maddesi, bir işyerinde birden fazla asıl işe uyan faaliyet yürütülüyorsa tehlike sınıfı yüksek olan işin esas alınacağını yazar.

Belge sınıfı, çalışılabilecek işyerleri ve belgeyi alma yolu
Belge | Çalışabileceği işyerleri | Belgeyi alma yolu
(C) sınıfı | Az tehlikeli sınıf | İSG lisans mezunu için doğrudan (C) sınavı; diğerleri için (C) eğitimi ve ardından sınav (Yönetmelik m. 8/1-c)
(B) sınıfı | Az tehlikeli ve tehlikeli sınıflar | (C) belgesiyle en az üç yıl fiilen görev, (B) eğitimi ve sınav; İSG alanında yüksek lisans yapanlar için eğitimsiz doğrudan (B) sınavı (m. 8/1-b)
(A) sınıfı | Bütün tehlike sınıfları | (B) belgesiyle en az dört yıl fiilen görev, (A) eğitimi ve sınav; İSG alanında doktora yapanlara doğrudan (A) belgesi (m. 8/1-a)

İSG lisans mezununun belge yolu diğerlerinden kısadır

Yönetmeliğin 8. maddesinin (c) bendi (C) sınıfı belgenin kimlere verileceğini üç alt bentte sayar. Birinci alt bent, mühendislik veya mimarlık fakültesi mezunları ile teknik elemanlar için (C) sınıfı eğitim programına katılmayı ve ardından sınavda başarılı olmayı şart koşar. 30/4/2015 tarihli değişiklikle eklenen üçüncü alt bent ise farklı bir kapı açar: üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği lisans programını tamamlayanlardan yapılacak (C) sınıfı sınavda başarılı olanlara belge verilir. Bu alt bentte eğitim programı şartı yoktur. İSG lisans diplomasının somut karşılığı budur; bir makine mühendisinin önce ücretli eğitim programını tamamlaması gereken aşamayı İSG lisans mezunu atlar ve doğrudan sınava girer.

Eğitim programı tarafında da bir ayrıntı vardır. Yönetmeliğin 24. maddesi, eğitim programına başvuracak adaydan programa uygun alanda lisans diploması ister ve programın başlangıç tarihinden önce lisans eğitiminin tamamlanmış olmasını arar. Sınav barajı ise 28. maddede yazılıdır: 100 puan üzerinden en az 70 alan aday başarılı sayılır. Doğrudan sınava girme hakkı olan adayların son başvuru tarihinden önce mezun olmaları gerekir. Üst sınıflara geçiş de kıdeme bağlıdır. (C) belgesiyle en az üç yıl fiilen görev yapmayı belgeleyip (B) eğitimini ve sınavını tamamlayan (B) sınıfına, (B) belgesiyle en az dört yıl görev yapıp (A) eğitimini ve sınavını tamamlayan (A) sınıfına geçer. İSG alanında yüksek lisans (B) sınavına doğrudan girme, doktora ise doğrudan (A) belgesi alma hakkı verir.

İşveren sizi kadroya mı alır, OSGB üzerinden mi

Kanunun 6. maddesi işverene önce kendi çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü verir. Çalışanları arasında aranan niteliklere sahip personel yoksa işveren bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden ya da ÇASMER'lerden hizmet alarak karşılayabilir. Ortak sağlık ve güvenlik birimi kanunun 3. maddesinde tanımlıdır: kamu kurumları, organize sanayi bölgeleri ve Türk Ticaret Kanunu'na göre faaliyet gösteren şirketler tarafından işyerlerine bu hizmeti sunmak üzere kurulan ve Bakanlıkça yetkilendirilen birim. ÇASMER tanımı kanuna 9/1/2025 tarihli ve 7538 sayılı Kanunla eklendi. İki istihdam kanalı buradan doğar: tek bir işletmenin kadrosu ya da birden çok işyerine hizmet veren bir birim.

Hangi kanalın açık olacağını belirleyen şey aritmetiktir. Yönetmeliğin 12. maddesi uzmanın aylık asgari çalışma süresini çalışan başına belirler: az tehlikeli sınıfta 10 dakika, tehlikeli sınıfta 20 dakika, çok tehlikeli sınıfta 40 dakika. Tam gün uzman zorunluluğu ise eşiklere bağlıdır. Az tehlikeli sınıfta 1.000 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her 1.000 çalışan için, tehlikeli sınıfta 500 ve daha fazla çalışanı olanlarda her 500 çalışan için, çok tehlikeli sınıfta 250 ve daha fazla çalışanı olanlarda her 250 çalışan için tam gün çalışacak en az bir uzman görevlendirilir. Bu üç eşiğin altındaki işyerlerinin çoğu tam gün kadro açmaz; hizmeti dışarıdan alır. Kariyerin ilk yıllarında ortak sağlık ve güvenlik birimlerinde çalışma ihtimalinin yüksek olmasının nedeni budur.

Kendi ilan korpusumuzda İSG ilanları nasıl görünüyor

Kendi iş ilanı korpusumuzda bu alana düşen ilan sayısı azdır ve buradan sektör genellemesi çıkarmak yanlış olur. 20 Temmuz 2026 ile 18 Eylül 2026 arasında yayımlanmış 5 ilan eşleşti, beşi de farklı şirkete ait. Kıdem etiketi taşıyan 5 ilanın 4'ü kıdemli, 1'i giriş seviyesi olarak işaretlenmiş. Bu sayı bir dağılım iddiası taşıyamayacak kadar küçüktür, fakat bir şeyi doğrudan gösterir: belge sınıfı ünvanın kendisine yazılır. Beş ilanın başlıkları sırasıyla "İSG ve Çevre Şefi", "A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı", "İş Güvenliği Uzmanı", "İSG Uzmanı" ve "İş Güvenliği Kültürü Uygulama ve Çözüm Ortağı" biçimindeydi. Başlıkta doğrudan "A Sınıfı" ibaresinin geçmesi, işverenin çok tehlikeli sınıftaki bir işyeri için kanunun 8. maddesindeki şartı aradığını gösterir.

Pratik sonucu şudur: ilanın başlığındaki veya metnindeki belge sınıfı, sizin başvurabilir olup olmadığınızı belirleyen ilk filtredir. (C) belgesiyle "A sınıfı uzman" arayan bir ilana başvurmak, mevzuatın kapattığı bir kapıyı zorlamak olur. Güncel ilanları iş ilanları sayfamızdan tararken başlıktaki sınıf ibaresine ve işyerinin faaliyet alanına birlikte bakın; faaliyet alanı size tehlike sınıfını, tehlike sınıfı da gereken belge sınıfını söyler.

Başvuru öncesinde yapılacaklar

Sıra üç kontrolden geçer. Birincisi belge sınıfınızdır: elinizdeki belge hangi tehlike sınıfına kadar çalışma hakkı veriyor, ilandaki işyeri hangi sınıfta. İkincisi belgenin geçerliliğidir; yönetmelik belgelerin askıya alınabildiği halleri ayrıca düzenler ve iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerine ilişkin kayıt, takip ve izleme işlemleri İSG-KATİP üzerinden yürür. Üçüncüsü özgeçmişinizin bu mevzuat diliyle konuşup konuşmadığıdır. Bir işveren ilanda "A sınıfı" yazıyorsa, CV'nizde belge sınıfını, belge tarihini ve o belgeyle fiilen kaç yıl görev yaptığınızı görmek ister; üst sınıfa geçiş şartı zaten bu süreye bağlıdır.

Özgeçmişinizi bu üç veriyi öne çıkaracak biçimde kurun: belge sınıfı ve tarihi, çalıştığınız işyerlerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısı, yürüttüğünüz risk değerlendirmesi ve saha denetimi çalışmaları. Ölçülebilir bir satır, "iş güvenliği konusunda deneyimli" ifadesinden fazlasını anlatır. Bölümleri hazır gelen bir yapıyla başlamak isterseniz CV şablonlarımıza bakabilir, dosyayı sıfırdan kurmak için CV oluşturma aracımızı kullanabilirsiniz. Hazır dosyanızın hangi anahtar kelimeleri kaçırdığını görmek için CV analizi işinizi görür; mülakata çağrıldığınızda ise iş güvenliği uzmanı mülakat soruları rehberimiz hazırlık listesi sunar.

Kaynaklar
[1] 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (güncel birleştirilmiş metin) · T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi · 2012-06-30 · https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6331.pdf
[2] İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (güncel birleştirilmiş metin) · Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı / Resmî Gazete sayı 28512, T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi · 2012-12-29 · https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/7.5.16923.pdf
[3] İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği (güncel birleştirilmiş metin) · Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı / Resmî Gazete sayı 28509, T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi · 2012-12-26 · https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/9.5.16909.pdf